Kasteel De Doornenburg
In de uiterste oosthoek van de Betuwe,
vlakbij de splitsing van Rijn en Waal, nabij het natuurgebied
De Gelderse Poort, staat het kasteel Doornenburg. Dit grote, fraaie
middeleeuwse kasteel bestaat uit een hoofd- en een voorburcht
die met elkaar verbonden zijn door een smalle houten brug.
Het landgoed, dat het kasteel omringt, bestaat uit ongeveer acht
hectare land. Het extensieve onderhoud van de omgeving van het
kasteel past uitstekend in het landschapsbeeld van weleer.
De hoofdburcht is een blokvormig gebouw dat door een gracht omgeven
is. Van de negen woon- en verblijfsruimtes, die het gebouw telt,
zijn de ridderzaal en de overwelfde kelders heel typerend voor
de middeleeuwse architectuur.
De uitgestrekte voorburcht wordt weleens de grootste en mooiste
middeleeuwse voorburcht van Nederland genoemd. Achter de deuren
van het poortgebouw en de stevige weermuren bevinden zich rond
het ruime binnenplein onder andere een boerderij, een kapel en
een woontoren. Met name het feit dat De Doornenburg een boerderij
binnen haar poorten heeft, maakt het tot een vrij uniek kasteel
in Nederland.
Bewoners en bezitters
De Doornenburg is bewoond geweest door de zeven ekaar
opvolgende geslachten Van Doornick, Van Bylandt, Van Homoet, Van
Amstel, Van Heemskerk en Van Bemmel. De laatste bewoonster was
Maria Clara von Delwig, barones van Bemmel. Zij is in 1847 op
hoogbejaarde leeftijd overleden. Daarna is het kasteel nog lange
tijd eigendom geweest van de familie van der Heyden, die het gebouw
echter nooit heeft bewoond.
Sinds 1936 is het kasteel eigendom van de Stichting tot Behoud
van den Doornenburg.
Verwoesting
In het laatste halfjaar van de Tweede Wereldoorlog lag de Betuwe
in de frontlinie. Het gebied was nagenoeg verlaten, omdat de bevolking
was geëvacueerd in opdracht van het Duitse leger. In het
kasteel was een Duits hoofdkwartier gehuisvest, waardoor het een
belangrijke plaats innam in de Duiste verdediging van de Betuwe.
In januari en maart 1945 hebben de geallieerden het gebouwencomplex
gebombardeerd. Terwijl bij de eerste luchtaanval verschillende
gebouwen van de voorburcht werden verwoest, werd bij de tweede
aanval de hoofdburcht fataal geraakt. Er bleef één
grote ruine over.
Restauratie
'47 - '68
Met steun van de overheid en verschillende particulieren heeft
de stichting in de jaren 1947 tot 1968 De Doornenburg geleidelijk
aan weer helemaal kunnen laten herstellen. Een groot gemak bij
deze herbouw was dat de stichting kon beschikken over de ervaringen
die ze bij de eerste restauratie had opgedaan. Bovendien hielpen
veel bouwlieden, die het kasteel al eerder hadden gerestaureerd,
ook bij deze tweede restauratie
Huidige
functie
Het kasteel heeft
sinds de laatste restauratie een museale functie met ruime mogelijkheden
voor rondleidingen en culturele activiteiten.
Bovendien worden de ruimten van de hoofdburcht aan derden ter
beschikking gesteld voor festiviteiten in ruime zin.
De koffieschenkerij is van 1 april tot 1 november geopend.
Het kasteel is voor de commerciële functie uiteraard aangepast.
Er zijn voorzieningen getroffen op het gebied van verlichting,
verwarming, sanitair en keukeninrichting.
De kapel aan de voorburcht staat zowel voor katholieken als hervormden
ter beschikking voor het houden van een eredienst. Ze wordt dikwijls
benut voor huwelijksinzegeningen.
Van april tot november is het mogelijk om onder leiding van een
gids het kasteel te bezichtingen. Naast een uitgebreide rondleiding
door het hoofdgebouw, worden meestal ook de gebouwen op de voorburcht
bezocht, zoals het fraaie poortgebouw en de Langeracktoren. In
deze toren bevindt zich een verzameling bodemvondsten en historische
wapens. |